تبلیغات
عصرانتظار - مبانی و خاستگاه نامه دكتر احمدی‌نژاد به اوباما

 اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

دوشنبه 20 آبان 1387

مبانی و خاستگاه نامه دكتر احمدی‌نژاد به اوباما

   نوشته شده توسط: محمد مهدی پوینده    نوع مطلب :سیاسی ،

بنام پروردگار آسمانها و زمین

مبانی و خاستگاه نامه دكتر احمدی‌نژاد به اوباما

 

همان‌طور كه پیش‌بینی می‌شد پیام رئیس‌جمهور ایران به اوباما با انتقاد شمار‌ی از شخصیت‌های سیاسی داخل كشور مواجه شد. اظهارنظرهای موافقان و مخالفان نامه‌ی رئیس‌جمهور محترم به باراك اوباما نشان از حساسیت نخبگان سیاسی كشور به روابط جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریكا دارد.

امروز كه با ارتقای جایگاه و اعتبار جمهوری اسلامی در مناسبات بین المللی و منطقه‌ای به عنوان مركز اسلام و تشیع و پیشرفت‌های علمی و توسعه اقتصادی و سیاسی ایران به یكی از بزرگترین چالش‌های سیاست خارجی آمریكا و غرب تبدیل شده است، دیپلماسی هوشمندانه و معطوف به منافع بلند مدت كشور با دقت بیشتری دنبال می‌شود.

سیاست راهبردی ایران در روابط خارجی توجه تمامیت ارضی و استقلال كشورها و گفتگو بر مبنای احترام متقابل می‌باشد و بارها از سوی مسؤولان كشور اعلام شده كه با در نظر داشتن اصول فوق، حاضر به گفتگوی بدون پیش شرط با تمام كشورها به جز رژیم صهیونیستی می‌باشند.

با روی كار آمدن دولت مكتبی نهم و زنده شدن شعارهای اصیل اسلامی و انقلابی در كشور، دیپلماسی فعال و تهاجمی مبتنی بر اصول و اخلاق اسلامی سرلوحه‌ی كار دستگاه سیاست خارجی كشور قرار گرفت.

توجه به ارزش‌های انسانی كه برگرفته از مضامین متعالی بشری آیین اسلام است نقطه قوت سیاست خارجی ایران می‌باشد و عنصر فرهنگ در روابط ایران با سایر كشورها نقش اساسی دارد كه نشأت گرفته از فرهنگ برجسته و تمدن كهن و ریشه‌دار ایرانی در طول تاریخ و تأثیر آن در تمدن بشری و اسلامی است.

با توجه به رسالت ما برای گسترش جهانی فرهنگ تشیع و صدور انقلاب اسلامی، باید از هر فرصتی برای توجه دادن بشر به تعالی و کمال استفاده کرد و به تعبیر رئیس جمهور محبوب، این کار از جنس کار انبیا و مصلحان است و در سطحی بسیار پایین‌تر، مشابه نامه حضرت پیامبر اعظم(ص) به امپراطوران و طاغوت‌های زمان و یا نامه تاریخی امام خمینی(ره) به گورباچف است.

اهمیت پیشگامی رئیس‌جمهور در ارسال نامه به اوباما، نشان‌دهنده درک صحیح از این مبانی و ایمان و اعتقاد قلبی و عملی دكتر احمدی‌نژاد به آموزه‌های دین مبین و بروز اخلاق و  عدالت اسلامی در عرصه سیاست‌ورزی است. از همین روی است كه این نامه بر حفظ حقوق انسان‌‏ها، پرهیز از تحقیر ملت‌‏ها، رفع فقر و تبعیض، تقویت بنیان‌های خانواده و دعوت به حرکت در مسیر صلاح و آنچه که پیامبران الهی ترسیم کرده‌‏اند، تاکید کرده است و مصداق صلح‌طلبی و انسان‌دوستی ایران و ایرانیان است.

جغرافیای سیاسی برجسته‌ی ایران در منطقه و توان و ظرفیت بالای کشورمان در حوزه‌های مختلف فرهنگی، علمی، سیاسی، اقتصادی و نظامی و حسن نیت جمهوری اسلامی در روابط با سایر كشورها و تأكید بر راهکارهای دیپلماتیک برای حل مسائل مختلف موقعیت ممتازی برای كشورمان پدید آورده است. موضوع انرژی و ترانزیت آن اهمیت استراتژیكی برای ایران نزد دیگر كشورها خصوصا آمریكا ایجاد كرده است كه قابل صرف‌نظر نیست.

واقعیت دیگر در روابط تهران و واشنگتن آن است كه كاخ سفید امروز به تنهایی نمی‌تواند با چالش‌هایی كه در افغانستان و عراق گریبان‌گیر آمریكا شده مقابله كند و بیش از هر زمان دیگر نیازمند تعامل با مهمترین و قدرتمندترین کشور در خاورمیانه است. سردمداران كاخ سفید در تلاش برای برون رفت از مشكلات فراوانی كه در خاورمیانه دامن‌گیر آنها شده ناچار به پذیرش نقش موثر جمهوری اسلامی ایران در منطقه می‌باشند.

بحث مقابله با تروریسم و افراط‌گرایی و مواد مخدر از دیگر مشكلات مشترك دو طرف بوده و موضوع فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ایران نیز نقطه برخورد دیدگاه‌های دو طرف می‌باشد و عدم توفیق سیاست‌های گذشته، نهایتا اندیشمندان آمریكایی را متقاعد به مذاكره مستقیم با ایران نموده است. موضع‌گیری مشترك پنج وزیر خارجه پیشین آمریكا گویا‌ترین و واقع بینانه ترین تحلیل در این رابطه بود كه با اعتراف به اشتباهات گذشته خود معتقدند بهترین راه در قبال ایران «مذاكره» است و در حالی كه آمریكا با دشمنانی به مراتب خطرناك تر از ایران گفتگو كرده است به اعتراف نیكلاس برنز، معاون سابق وزیر خارجه آمریكا، اکثر قریب به اتفاق دیپلماتهای آن کشور موافق گفتگو با ایران هستند.

البته تابوی مذاكره با ایران در زمان بوش و جمهوریخواهان برای هر دو كشور شكسته شده بود و طبیعتا سه دوره مذاكره آمریكا با ایران درباره عراق با درخواست مكتوب خانم «كاندولیزا رایس» وزیر امور خارجه آمریكا و نیز طرح موضوع بازگشایی دفتر حفاظت منافع در ایران ریشه در به بن بست رسیدن خوی استكباری و قدرت‌طلبی حكمرانان آمریكا و شكست سیاست اقتدارگرایانه بوش در موضوع ایران دارد.

هرچند این نامه نگاری به لحاظ نداشتن مراودات دیپلماتیك دو كشور امری غیری متعارف است لكن نشاندهنده دیپلماسی فعال ایران و در ادامه سیاست‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی و دولت نهم است و اتهام فرصت‌سوزی ایران در رقابت‌های دیپلماتیك را برطرف می‌سازد. همچنین این اقدام، ضمن تأثیرگذاری و جلب افكار عمومی دنیا در ترسیم چهره‌ای طلح‌طلب و دوستدار بشریت از ایران، مؤید تلاش ایران برای ایجاد همگرایی بین كشورها برای مدیریت جهان به نفع مصالح انسان‌ها است.

با علم به این موضوع كه سیاست اعلامی اوباما در قبال ایران، استفاده حداكثری از تحریم، پیش از نیاز به حمله نظامی بوده است اما وی در جریان مناظره با مك كین اعلام كرده بود كه حاضر است بدون هیچ پیش‌شرطی با احمدی‌نژاد دیدار كند و با این وصف، ارسال نامه از سوی دكتر احمدی‌نژاد ضمن این كه با پیش‌دستی، ابتكار عمل را از طرف مقابل سلب می‌كند به عنوان یک سند اخلاقی و سیاسی در تاریخ روابط دو كشور ثبت خواهد شد و افكار عمومی جهان را در معرض راستی‌آزمایی نطق‌های انتخاباتی اوباما درباره شعار «تغییر» قرار خواهد داد.

علیرغم اینكه حزب دموكرات و جمهوریخواه دیدگاه یكسانی در برخورد با جمهوری اسلامی دارند اما اقدام دكتر احمدی نژاد یك ابتكار سیاسی و در عین حال یك تاكتیك تبلیغاتی نیز هست كه نگاه به تغییر و تحولات بوجود آمده داشته و برای آینده روابط دو كشور فضاسازی می‌كند.

همچنین با در نظر گرفتن سابقه سی ساله دشمنی هیئت حاكمه آمریكا با جمهوری اسلامی ایران، و با توجه به اینكه اوباما از هم اكنون تحت فشار لابی‌های قدرت و كارتل‌های نفتی و تسلیحاتی است، این نامه‌نگاری می‌تواند منجر به تقویت لابی مخالفت با تقابل با ایران شود.

عده‌ای معتقدند آقای احمدی‌نژاد باید پس از روی كار آمدن و مشخص شدن سیاست‌های به وی پیام می‌فرستاد، لكن بدیهی است وضعیت در آن زمان متفاوت است چرا كه اوباما اكنون منتخب مردم آمریكا است نه رییس‌جمهور و تا پیش از سوگند رسمی در ژانویه 2009 قدرتی در دست ندارد و بنابراین نباید تصور شود كه رییس‌جمهور ایران به رییس‌جمهور آمریكا پیام تبریك فرستاده است.

با وجود این كه سیاست‌های کلان آمریكا بر اساس استراتژی امنیت ملی آمریكا (که در سال 2002 تدوین شده است) می‌باشد ولیكن قبل از اعلام مبانی و مؤلفه‌های سیاست‌های راهبردی آمریكا و برنامه‌های داخلی و خارجی ایالات متحده در دوران رئیس جمهور جدید، ارسال پیام تبریك به اوباما می‌تواند جهت‌گیری سیاست خارجی واشنگتن را پیش از آغاز به كار رسمی اوباما روشن نماید.

سیاست های غلط واشنگتن در صحنه بین المللی و ناتوانی حكام كاخ سفید در عرصه‌های داخلی و خارجی موجب اقبال مردم آمریكا به اوباما و پیروزی تفکر تغییر در انتخابات آمریكا شد. تشویش و سردرگمی در سیاست خارجی واشنگتن و بحران‌های اجتماعی و اقتصادی آمریكا موجب شده است تا جامعه‌ی آمریكا و دنیا منتظر تغییرات بنیادی در بهبود وضعیت داخلی آمریكا و مسائل بین‌المللی باشند و این امر بستگی به اوباما، كابینه و مشاوران وی و برنامه‌ریزی‌های آنها دارد.

امروز كه بواسطه سیاست‌های آمریكا ظلم و تعدی و غارت و کشتار بر مردم دنیا مستولی گشته و یکجانبه‌گرایی و سیاست‌های میلیتاریستی آمریكا در دوران زمامداری رؤسای جمهور گذشته آمریكا موجب نفرت اهالی خاورمیانه از ساكنان كاخ سفید شده است، جناح پیروز در انتخابات آمریكا باید با برخورد حساب شده، نشان دهند نفرت عمومی مردم منطقه را از آمریكا فهمیده‌اند و درصدد اصلاح سیاست‌های غلط دولت بوش در لبنان، فلسطین، سوریه و ایران هستند.

البته اوباما در اولین مصاحبه مطبوعاتی خود پس از پیروزی در انتخابات، با تكرار ادعاهای واهی دولتمردان گذشته درباره‌ی فعالیت‌های هسته‌ای ایران نشان داد كه طبق پیش‌بینی‌ها، تغییر چشمگیری در سیاست‌های آمریكا در قبال ایران صورت نخواهد گرفت اما با توجه به احتمال تغییر و یا حداقل تعدیل در سیاست‌های خارجی ایالات متحده بویژه در منطقه خاورمیانه، نامه‌ی دكتر احمدی‌نژاد می‌تواند بنیانی برای تنش‌زدایی میان تهران و واشنگتن و در جهت منافع ملی كشور باشد.

امیدواریم كه اوباما با درس گرفتن از دوران گذشته و كنار گذاشتن تهدیدات نظامی علیه ملت‌ها، در مسیر فرصت‌سوزی حركت نكند و جبران خسارت‌های مادی و معنوی وارد شده به آمریكا در دوران بوش و اصلاح سیاست‌های مداخله‌جویانه كاخ سفید را در پیش گیرد تا شاید چهره زخم‌خورده و كریه آمریكا در نزد افكار عمومی جهان ترمیم گردد.

و اما این كه نهایتا اوباما چه برخوردی با نامه دكتر احمدی‌نژاد خواهد داشت و چه مواضعی در پیش خواهد گرفت و آیا خواهد توانست شعارهای انتخاباتی خود را در عرصه سیاست خارجی عملیاتی كند موضوعی است كه بزودی روشن خواهد شد و محكی بر توانایی حزب دموكرات در حل مشكلات آمریكا خواهد بود.

 

                                                  والسلام علی من اتبع الهدی

                                                 محمد مهدی پوینده

                                               20 / 8 / 1387


برچسب ها: دكتر احمدی نژاد ، دولت نهم ، ایالات متحده آمریكا ،

دنبالک ها: همین یادداشت در پایگاه خبری و تحلیلی بولتن‌نیوز ، همین یادداشت در پایگاه ایران دیپلماسی ،